Tijdens de Midem in Cannes, in januari van dit jaar, lanceerde de UK Music Publishers Association (MPA) nummer 2 van haar nieuwe blad Impact. Er staan veel artikelen in die gaan over de toekomst van het licenseren van muziekauteursrechten in een online omgeving. Een aantal concrete initiatieven worden daarbij nader uitgelicht.

Zo bestaat er in Engeland sinds ongeveer een jaar een standaard contract welke is ontwikkeld door de MPA in samenwerking met de MCPS-PRS Alliance (zeg maar: de Britse Buma/Stemra). Als gevolg van de gemaakte afspraken kan het repertoire van de deelnemers collectief worden gelicenseerd aan alle online en mobiele muziekdiensten in heel Europa. Kom daar maar eens om in Nederland. Toch is het ook in Engeland niet allemaal rozengeur en maneschijn, getuige het vertrek – ook uit Engeland - van Pandora radio. Deze vorm van gepersonifieerde internet radio moest halverwege 2007 al uit continentaal Europa verdwijnen vanwege nieuwe, hogere tarieven die werden opgelegd door de Amerikaanse RIAA en het Amerikaanse Copyright Tribunal. Maar in Engeland ging Pandora toch nog een tijdje door. Dat is nu niet meer het geval. Ook dit keer zijn de hogere tarieven die worden verlangd door zowel de PPL (de vertengwoordiger van de platenmaatschappijen) en de MCPS-PRS Alliance de oorzaak van het vertrek van Pandora. Pandora kan de opgelegde minimumtarieven per titel per stream niét betalen. Een probleem dat het komende jaar ook door vele in Nederland gevestigde internetdiensten zal worden ondervonden, getuige het dit jaar gestarte actieve handhavingsbeleid van Buma/Stemra, gecombineerd met het wel erg hoge minimumtarief per stream per titel van € 0,0375. Maar, vertelde MPA’s CEO Stephen Navin mij desgevraagd tijdens de Noorderslag in Groningen, ‘we móesten het in Engeland door een Copyright Tribunal vastgesteld tarief van 0.085 pence per song per luisteraar voor webcasting wel toepassen.’ In Nederland kan Buma/Stemra zich echter niét achter een dergelijk excuus verschuilen. Ons advocaten wacht een ‘hete’ zomer, vermoed ik.

Maar hoe kreeg Radiohead het dan voor elkaar om haar muziek aan internetgebruikers beschikbaar te stellen tegen een door de consument zélf te bepalen prijs. Was dat dan niét in strijd met de huidige regelgeving? In beginsel wél, gemeten naar Europese maatstaven. Radiohead koos dan ook voor een oplossing middels de Verenigde Staten, waar Warner Chappel, de muziekuitgeverij van Radiohead, fungeerde als een wereldwijde one-stop shop voor het beheer van alle digitale rechten, inclusief de mechanische rechten, uitvoeringsrechten, synchronisaties, rechten op de teksten, rechten op de masters, portretrechten en de synchronisatierechten van zowel de muziekuitgaverechten als de masterrechten. Dat kon dan ook alleen maar doordat Radiohead op dat moment niet langer onder contract stond bij major EMI. Bovendien slaagde Radiohead er in om met behulp van het management van de band, de digitale rechten los te weken van het collectieve contract met de MCPS-PRS Alliance, die door het verlenen van toestemming voor deze uitzondering, de actie van Radiohead dus volledig steunde.

Langzaam maar zeker krijgt de toekomst van digitale en mobiele muziekrechten dus steeds meer vorm blijkens het toestaan van allerlei ‘experimenten’, maar gaat het allemaal wel snel genoeg? Is er wel voldoende tijd voor al deze experimenten? De ontwikkelingen op het gebied van internet en mobiele toepassingen met muziek gaan immers net zo snel als de verdubbeling van het computergeheugen. In Engeland is men momenteel druk doende met een consultatieronde onder belanghebbenden vanwege de wens de intellectuele eigendomswetgeving aldaar aan te passen. De wetgeving in Engeland stamt uit 1988. De Britse muziekuitgevers hebben in dat verband de navolgende uitgangspunten geformuleerd:

-                     muziekuitgevers willen dat hun muziek door een zo groot mogelijk publiek kan worden gehoord;

-                     muziek heeft een waarde en de makers dienen te worden betaald als van hun werk gebruik wordt gemaakt;

-                     licenties zijn met name in een digitale omgeving het meest effectieve instrument om de hiervoor genoemde doelen te bereiken;

-                     voor de zeldzame gevallen dat voornoemde licenties niét mogelijk zijn, zal de muziekindustrie pro-actief alternatieve oplossingen aanbieden.

De muziekwereld gaat hopelijk een prachtige, pro-actieve toekomst tegemoet.