ABP start muziekuitgeverij. Steeds vaker investeren niet-traditionele partijen in muziek. Werd Robby Williams enige tijd geleden plotsklaps met nieuwe partners opgezadeld (venture capital group Terra Firma) die NIET afkomstig waren uit de muziekwereld, dit keer zijn Cher, de Kaiser Chiefs, Joan Armatrading, Iron Maiden, Daft Punk, Justin Timberlake, Linkin Park en Shania Twain aan de beurt.

In september 2006 aanvaarde BMG Music Publishing het door Universal gedane bod op deze muziekuitgever van 2.1 miljard dollar. Maar in december gaf de Europese Commissie aan dat zorgvuldig naar de beoogde aankoop zou worden gekeken. De omvang van het bedrijf dat dankzij de transactie zou ontstaan riep enkele serieuze mededingingsrechtelijke vragen op. ‘Onze’ Neelie Kroes beloofde zorgvuldig naar de deal kijken. Al snel werd vermoed dat Universal enkele catalogi zou dienen af te staan. En aldus geschiedde.

Een jaar later dan verwacht, is het zover. Universal heeft Rondor UK, Zomba UK, 19 Music, 19 Songs en BBC Catalog verkocht aan Imagem C.V. Deze commanditaire vennootschap is hiervoor speciaal opgericht. Investeerder is het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP), bij velen bekend als pensioenfonds van ambtenaren en onderwijzers. Het ABP beheert maar liefst 217 miljard euro, waarvan zij nu 145 miljoen euro gebruikt voor de aankoop van de ca. 90.000 muziekwerken die in de catalogi zijn vertegenwoordigd. Liedjes van Madonna, Bon Jovi, Michael Jackson, Spice Girls, Backstreet Boys, Brian Adams en Kylie Minogue worden daarbij in de diverse persberichten genoemd. In het investeringsfonds schijnt in totaal zelfs een bedrag van 250 miljoen euro te zitten, maar mij is volstrekt onduidelijk wie die andere 105 miljoen euro op tafel heeft gelegd. De beheerder CMP?

Voor het eerst investeert een pensioenfonds – naar verluidt op eigen initiatief - in muziekrechten. Muziekrechten worden door het ABP gezien als een bestendige investering. Het ABP verwacht een jaarlijks rendement van 8% of hoger te behalen. ‘Zo worden auteurs onder meer betaald als hun muziek gedraaid wordt, of wordt gebruikt voor een cover’, zo lees ik in het Parool. En vervolgens worden auteurs en artiesten weer eens door elkaar gehaald door de betreffende journalist. Hij stelt namelijk dat artiesten en muzikanten 60 tot 90 jaar het recht op hun werk behouden. Maar hij bedoelt natuurlijk: muziekauteurs behouden hun rechten tot 70 jaar na hun dood. Dat is dus nog veel langer.

Toch kun je je afvragen of muziekauteursrechten vandaag de dag nog wel zo’n bestendige investering zijn. De inkomsten van muziekuitgevers lopen terug, onder meer dankzij verminderde inkomsten uit mechanische rechten (CD-verkopen dalen al jaren). Daar zijn wel wat nieuwe inkomstenbronnen voor terug gekomen (ringtones, games, videos en commercials), maar dat is niet genoeg. Nog belangrijker is misschien nog wel het feit dat de auteursrechtenorganisaties er maar niet in slagen inkomsten te genereren vanwege het toenemende gebruik van muziek via het internet. De legale downloadmarkt is gegroeid, maar compenseert de dalende CD-verkopen bij lange na niet. Illegaal filesharen blijft immens populair, terwijl nog steeds geen modellen voor handen zijn waardoor muziekgebruik middels p2p-technieken kan worden gelegaliseerd. Bovendien geeft de jeugd haar geld steeds vaker uit aan games, DVD’s en ander ‘entertainment’. Ook de traditionele radio en televisieprogramma’s worden steeds vaker via het internet ‘geconsumeerd’. Maar voor gebruik van muziek via het internet wordt, als gezegd, vooralsnog niét betaald. Ik vind die 8% dan ook behoorlijk optimistisch.

Om tot een goede beleggingspropositie te komen, zijn volgens kenners heel wat specialismen nodig als het gaat om intellectueel eigendomsrecht. Je moet kennis hebben van de onderliggende activiteit en de manier van zakendoen binnen die sector. Kennis van de structuur van de eigendomsrechten in de toepasselijke jurisdictie en ervaring met procesvoering ter bescherming van de rechten zijn eveneens onontbeerlijk. Maar ook kan economische kennis over de waardering van de rechten niet ontbreken. Doordat veel rechten waardeloos kunnen zijn terwijl er een paar juist heel veel waarde kunnen vertegenwoordigen kan met de bij beleggers gebruikelijke statistische benadering van rendement niet worden volstaan, ook niet in het geval van muziekcatalogi.

Buma/Stemra heeft inmiddels een eerste stap richting handhaving van de muziekauteursrechten op het internet gezet. Maar Buma/Stemra is er nog lang niet. Er zit een wereld van verschil tussen wat gebruikers willen/kunnen betalen en de collectieve rechtenorganisaties vragen. Bovendien moet Buma/Stemra concurreren met al haar Europese collega’s als het gaat om de hoogte van de tarieven voor digitale exploitatie.

CP Masters (CEO André de Raaff), dat zichzelf inmiddels presenteert als ‘europe’s new leading independent music company’, gaat de rechten voor het ABP beheren. ‘Zij beheren de catalogi, onderhouden het contact en brengen de liedjes onder de aandacht bij de potentiële klanten als radiozenders en reclamebureau’s.’ Het ABP ontvangt het behaalde rendement, CP Masters een beheersvergoeding.

Toch neemt Universal geen definitief afscheid van haar catalogi. Universal blijft de subuitgever van de catalogi buiten continentaal Europa en Engeland. ImageMMusic mag op haar beurt subuitgever zijn van de Zomba US catalogus in Engeland en Europa. Ben toch wel benieuwd hoe het ABP bij CP Masters terecht is gekomen……………..