‘Het 360-gradenmodel gaat niet de revenuen opleveren waar platenmaatschappijen van dromen’, aldus Leon Ramakers in de laatste editie van Entertainment Business.

Zowel in zakelijk als in juridisch opzicht bestaan er nog weinig zekerheden als het gaat over de inhoud en implicaties van de 360 deal. De term wordt met name gebruikt voor een bedrijfsmodel waarbij sprake is van ‘full rights management’ en waarbij de artiest wordt gezien als merk. Kern van het onderliggende contract is het door de artiest en zijn zakenpartner(s) delen van álle denkbare inkomsten die de artiest ontvangt voor zijn of haar prestaties als artiest, evenals het in één hand komen van alle rechten van de artiest.

Een modelcontract is tot heden in noch buiten Nederland ontwikkeld. Iedere 360 deal lijkt tot nu toe ‘maatwerk’ te zijn. In de handboeken kan nog niets over de 360 deal worden nagelezen. Om toch wat meer feiten over de 360 deal boven tafel te krijgen ben ik deze week een ‘wiki’ gestart in Wikipedia.nl voor het begrip ‘360 deal’. In Wikipedia – de vrije encyclopedie – kan een ieder mee helpen het artikel te verbeteren en uit te breiden. Dat kost niets en het is niet ingewikkeld. Koedooder roept dan ook alle betrokkenen op hun medewerking te verlenen aan het (vanuit Wikipedia’s neutrale standpunt) vergroten van de informatie over de 360 deal. Mee doen? Ga naar: http://nl.wikipedia.org/wiki/360_deal.

De uitkomst zal door mij tezamen met de resultaten van een enquete onder juristen in ieder geval worden besproken op 21 november 2008 tijdens een studiedag Entertainment & Recht van Kluwer Opleidingen in Amsterdam.

Hieronder volgt de huidige tekst in Wikipedia:

360 deal oftewel 360 graden contract is de aanduiding dat wordt gebruikt voor de opvolger van het platencontract. Het gaat in feite om een nieuw soort muziekcontract, waarbij de artiest als merk op de voorgrond treedt. De ‘360 deal’ wordt ook wel genoemd: ‘multiple rights deal, de ‘new deal’ of ‘360 degrees’. De partij die met de artiest contracteert kan een platenmaatschappij zijn, een management, een concertorganisator, een muziekuitgever of een telefoonbedrijf. Het maakt in feite niet uit. Kern van het contract is het door de artiest en zijn zakenpartner(s) delen van álle denkbare inkomsten die de artiest ontvangt voor zijn of haar prestaties als artiest en het in één hand komen van alle rechten van de artiest.

Inhoud van het contract

Binnen een 360 deal gaan de contractspartijen uit van een bedrijfsmodel waarbij sprake is van ‘full rights management’ en waarbij de artiest wordt gezien als een merk. Alle rechten van de artiest, zoals portretrechten, merkrechten, naburige rechten, auteursrechten en overige rechten, komen daarbij meestal in één hand.

Geen modelcontract

Een 360 deal kan via een allesomvattend contract met de artiest worden geregeld, maar ook door middel van aandelentransacties, vennootschap of joint venture overeenkomsten, verpandingen of op andere wijze worden gerealiseerd. Er bestaat op dit moment dan ook geen modelcontract van een 360 deal. In feite is iedere overeenkomst maatwerk, waarbij een rol speelt welke rechten op het moment van contracteren feitelijk beschikbaar zijn en welke rechten mogelijk pas later. Daarnaast is de hoogte van de investering van belang en de bekendheid van de artiest. Binnen een 360 deal gaat het om gezamenlijk investeren, gezamenlijk delen van de opbrengsten en mede-eigendom van de rechten.

Geschiedenis van de 360 deal

De 360 deal is de voorlopige, juridische uitkomst van de verschuivingen die onder invloed van het internet zijn ontstaan in de muziekindustrie. Dankzij dalende inkomsten uit CD-verkopen gingen de platenmaatschappijen op zoek naar een nieuw verdienmodel. Artiesten wilden eveneens inspelen op de veranderingen in de muziekindustrie doordat de manier waarop zij de fans kunnen bereiken dankzij het internet nauwelijks meer beperkingen kent. De scheidslijnen in de muziek vervagen en muziekbedrijven diversifiëren naar andere deelgebieden. De platenmaatschappij is haar monopoliepositie kwijt.

De basis voor wat tegenwoordig de 360 deal wordt genoemd, ligt in 2002, toen Robbie Williams een nieuw contract tekende met de Britse platenmaatschappij EMI Group.^[1] EMI betaalde de artiest 80 miljoen Engelse pond^[2] op voorwaarde dat hij vier albums met nieuwe muziek zou aanleveren bij de maatschappij. De hoogte van het betaalde voorschot was destijds een record, waardoor EMI meer zekerheid wilde dat het betaalde bedrag ook daadwerkelijk terug kon worden verdiend. Partijen sloten een aandelentransactie, als gevolg waarvan EMI ging meedelen in alle opbrengsten die de artiest binnen de vennootschap realiseerde. Daar hoorden onder meer inkomsten uit optredens bij, hetgeen tot dat moment ongebruikelijk was voor een artiest van zijn niveau.

Inmiddels worden 360 deals ook met nieuw talent gesloten, dat zichzelf in commercieel opzicht nog moet bewijzen.

Voorbeelden

In navolging van de deal met Robbie Williams zijn de eerste 360 deals vooral met wereldberoemde artiesten afgesloten. Bijvoorbeeld door de Amerikaanse concertorganisator Live Nation, die sinds 2007 zowel Madonna, U2, Shakira, Nickelback als Jay-Z heeft gecontracteerd.^[3]

• Madonna (duur contract/voorschot): 10 jaar, 120 miljoen dollar^[1]
• U2: 12 jaar
• Shakira: 70 – 100 miljoen dollar
• Nickelback: 30 – 45 miljoen euro^[3]
• Jay-Z: 10 jaar, 150 miljoen dollar

Opvallende aspecten aan deze contracten zijn:

• de relatief lange duur;
• de hoge voorschotbedragen;
• één bedrijf dat verantwoordelijk wordt voor de organisatie van de tournees, kaartverkoop, merchandising, publishing, albumverkopen, websites en fanclub.

Referenties

Categorieën: Wikipedia:Nog niet gereed | Muziekindustrie