Bob Dylan’s ‘Like a Rolling Stone’ staat nummer 1 in Billboard’s Top 500 van beste popplaten aller tijden. Het is een oud nummer, net als zijn werk ‘Blowin’ in the wind’. Onlangs heeft het Europese Hof van Justitie besloten dat op de oude opnamen van de liedjes in Duitsland tóch naburige rechten rusten, ook al zijn deze oude opnamen in Duitsland zelf nooit beschermd geweest.

Falcon GMBH verhandelt twee CD’s met opnamen van uitvoeringen door Bob Dylan. Op de CD’s staan opnamen die vóór 1 januari 1966 zijn uitgebracht in de VS. Falcon meent de CD’s vrij te kunnen verhandelen. Sony Duitsland denkt daar namens het Japanse moederbedrijf heel anders over. Sony wil de CD’s uit de handel laten halen doordat zij als exclusief naburig rechthebbende op de opnamen géén toestemming voor de CD’s heeft gegeven.

Volgens Falcon kan niemand exclusieve rechten claimen op de opnamen. Deze bevinden zich in Europa in het publieke domein en zijn in Duitsland nooit beschermd geweest. Sony krijgt het verlangde verbod van het Duitse Landesgericht niet. Duitsland en de VS zijn beide aangesloten bij het Verdrag van Genève, volgens welk Verdrag uitsluitend geluidsopnamen die na 1 januari 1966 (de datum van de inwerkingtreding van de Duitse Auteurswet met de naburige rechtenregeling) zijn vervaardigd, recht hebben op bescherming van de naburige rechten. De opnamen op de CD’s zijn gerealiseerd in 1964 en 1965 en waren dus al voor 1 januari 1966 uitgebracht in de VS. In Duitsland heeft voor fonogrammen van vóór 1 januari 1966 nóoit bescherming bestaan. Sony verliest de zaak ook in hoger beroep.

In cassatie stelt de Duitse rechter vragen van uitleg aan het Europese Hof van Justitie. Dit Hof is er met name om de ‘goede werking van de interne markt’ in Europa te verzekeren. De diverse Europese Richtlijnen beogen de wetgeving van de Lidstaten te harmoniseren en zo een gelijkschakeling van de beschermingstermijnen in de gehele EG te realiseren.

In Duitsland dus in beginsel géén bescherming, maar in Engeland wel. In dat land bestaat voor in Amerika uitgebrachte fonogrammen wél een naburig recht, ook als de geluidsdragers voor 1 januari 1966 zijn gerealiseerd.

Het Hof stelt vast dat bescherming in slechts één Lidstaat van de EG genoeg is om bescherming in de gehele EG, dus ook in Duitsland aan te nemen. De beschermingstermijnen van de naburige rechten zijn van toepassing op alle werken en voorwerpen (opnamen) die op 1 juli 1995 in tenminste één Lidstaat (in casu Engeland) van de EG als zodanig werden beschermd en de houder van die rechten, die onderdaan is van een derde land (Sony Japan), op die datum door deze nationale wetgeving werd beschermd.

Uit de Conclusie van de Advocaat Generaal bij het Hof blijkt overigens dat Bob Dylan in werkelijkheid Shabtai Zisel ben Abraham heet en de AG Dylan een ‘geweldig rockidool’ acht. Wie had er ooit gedacht dat popmuziek inmiddels ook bij deze instanties op veel enthousiasme kan rekenen?