Heeft uw zoon of dochter van 15 ook een eigen website op Hyves? En staan daar ook allerlei foto’s, muziekjes en videos op die ze via Google hebben gevonden? Dan is dit stukje lezen iets voor u!

Kinderen tot 13 jaar

Het Burgerlijk Wetboek bevat namelijk voor ouders van kinderen een aansprakelijkheidsregeling. Voor ouders van kinderen tot en met 13 jaar, geldt dat sprake is van een risico-aansprakelijk. Voor het kind zelf geldt dat het niet aansprakelijk is te houden voor de schade die het kind heeft toegebracht aan derden. Heeft uw kind van onder de 14 jaar dus allerlei foto’s van zijn popidool op de eigen Hyves pagina staan, dan kan de eigenaar van de auteursrechten op de foto en wellicht ook de geportretteerde niet bij uw kind maar bij u langskomen voor een schadevergoeding. U kunt de geleden schade mogelijk verhalen bij uw WA-verzekeraar. Het sluiten van een WA-verzekering is voor ouders met kinderen dus behoorlijk belangrijk.

Kinderen van 14 en 15 jaar

Maar voor kinderen van 14 en 15 jaar geldt een andere regeling. De ouders zijn voor de daden van deze kinderen niet risico-aansprakelijk, maar schuld-aansprakelijk. Wél is de bewijslast omgekeerd, in die zin dat het aan de ouders is om aannemelijk te maken dat hen geen verwijt treft ter zake van de door hun kind gemaakte fout. Het kind is zelf overigens ook (deels) aansprakelijk voor de gemaakte fout.

Kinderen vanaf 16 jaar

Bij kinderen vanaf 16 jaar is de aansprakelijkheid weer anders geregeld. Dan staat de eigen aansprakelijkheid van het kind voorop, terwijl de ouders alleen nog uit onrechtmatige daad kunnen worden aangesproken indien hun een eigen, onrechtmatig handelen of nalaten kan worden verweten. Bijv. weten dat je kind zonder WA-verzekering op de brommer rijdt en schade veroorzaakt. Maar wat nu als jouw thuiswonende 17-jarige een website als de Pirate Bay heeft bedacht en deze ook onderhoudt? De vraag is dan of de ouders beter hadden kunnen weten, zo lijkt mij. Dat brommer rijden zonder WA-verzekering verboden is, is meer van algemene bekendheid dan bijv. dat websites in de lucht houden met torrents naar bepaalde beschermde content verboden is, zo lijkt mij, maar je weet het maar nooit. Misschien moeten ouders die IE-advocaat zijn in dit verband nog wel het meeste opletten.

Kantonrechter

Op 3 september j.l. wees de kantonrechter in ’s-Hertogenbosch een grappige uitspraak op dit gebied. Al eerder was er een vonnis gewezen waarin de toen 15-jarige zoon zelfstandig was veroordeeld voor het publiceren van een via Google Afbeeldingen gevonden foto van Johan Cruyff op de eigen website van de zoon: www.soccer4u.nl. De zoon bleek een ondernemer in de dop, want de site stond ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en bleek zelfs een sponsor te hebben gevonden in de vriend van de vader.

De aansprakelijkheid van de ouders was in dat eerdere vonnis afgewezen, maar de kantonrechter zegt hierover dat de afwijzing het gevolg was van het niet onderbouwen van de vordering tegen de vader. Dat zegt dus nog niet alles. Maar in ieder geval moest de zoon zélf uit eigen zak een forse schadevergoeding betalen aan de maker van de foto, Guus de Jong Sportsphotography, te weten € 2.420,- schadevergoeding en € 1.647,93 kosten.

Echter, de jongen betaalde de geldsom niet. Daarop komt er er een jaar later een uitspraak van de kantonrechter over de vraag of De Jong mogelijk de ouders op betaling van de schuld van de zoon kon aanspreken. Als rechtsgrond wordt artikel 6:169 lid 2 BW aangevoerd, waarin de aansprakelijkheid van ouders voor de daden van hun 14 en 15-jarigen is geregeld. De Jong verwijt de ouders dat zij onvoldoende toezicht hebben gehouden op hun zoon. De ouders hadden de zoon het plegen van auteursrechtinbreuken dienen te beletten, zo stelde De Jong.

De kantonrechter gaat daar echter niet in mee. ‘De ouders kan niet worden verweten dat zij de gepleegde inbreuk niet hebben belet’ zo wordt geoordeeld. Gelet op de omgekeerde bewijslast, is het wel aan de ouders te bewijzen dat hen geen verwijt treft dat de inbreuk niet is belet. Maar daarin slagen zij. De zoon verklaart dat zijn ouders zich niet bemoeien met de website en de foto door één van zijn vrienden op de website is geplaatst. De vader verklaart op zijn beurt dat zijn zoon veel meer van computers afweet dan hij en bevestigt dat hij geen enkele bemoeienis met de site heeft gehad. Dat is voor de kantonrechter genoeg. Hij oordeelt dat het kind ‘een vrijheid genoot die, voor iemand van 15 jaar, normaal kan worden geacht en dat de ouders niet tekort zijn geschoten in hetgeen onder deze omstandigheden redelijkerwijze van hen kon worden gevergd.’

Ouders kunnen nu dus enigszins opgelucht achterover leunen, maar ook weer niet teveel. De risico-aansprakelijkheid voor de gedragingen van kinderen onder de 14 jaar is immers een feit, terwijl deze kinderen al vanaf een jaar of acht via Hyves en andere social networks zelfgebouwde websites in de lucht houden. Hiervoor geldt echter ook, dat de wet spreekt over ‘een als doen te beschouwen gedraging’ van een kind waarvoor de ouder aansprakelijk is. Deze mysterieuze omschrijving betekent dat de ouders voor zuiver nalaten weer niét aansprakelijk kunnen worden gehouden. Dit lijkt er op te wijzen dat ouders maar liever ver van de computer en website van hun jonge kind vandaan kunnen blijven, immers, daarop worden door het kroost stelselmatig auteursrechtelijke inbreuken gepleegd. Vanwege cybercrime activiteiten op het internet is toezicht echter weer wél gewenst. Zie hier de spagaat waarin moderne ouders tegenwoordig verkeren J.