Een vonnis over een platencontract komt in Nederland niet heel vaak voor. Maar vorige week was het zo ver. De zanger Erwin (bekend van ‘Lachend door ’t leve’) moest zich voor zijn gedrag verdedigen tegen zijn voormalige platenmaatschappij.

Wat was er aan de hand?

Erwin en zijn platenmaatschappij hadden in het verleden samen 7 CD’s gemaakt met in totaal ca. 105 titels. Erwin zingt kennelijk in het Limburgs dialect, en uit het vonnis blijkt dat een (groot) deel van de gezongen werken in feite traditionals zijn (publiek domein werken) die door de platenmaatschappij van arrangementen werden voorzien. Dergelijke arrangementen worden dan gewoonlijk bij Buma aangemeld, waarna een werk dat zich in feite in het publieke domein bevindt en dus onbeschermd is, weer een 100% door het auteursrecht beschermde titel wordt. Althans, de arrangeur krijgt van Buma weer een aanspraak op een auteursrechtelijke vergoeding voor het gebruiken van dat arrangement door derden. Bijv. als de plaat door de radio wordt gedraaid. Een uitspraak over het auteursrecht op deze arrangementen zou interessant zijn geweest, maar helaas waagt de rechtbank in Maastricht zich daar in dit vonnis niet aan.

Naburig Recht

Erwin had zijn oude platenmaatschappij ingeruild voor een nieuwe. Dat riep echter de vraag op wat er moest gebeuren met de orkestbanden die door Erwin voor zijn live optredens werden gebruikt. Met uitzondering van de orkestbanden van de CD’s ‘Spring wie ‘ne knien’en ‘Keutel’, die door Erwin in eigen beheer waren geproduceerd, waren de orkestbanden destijds in de studio van de platenmaatschappij gemaakt en door deze gefinancierd. De platenmaatschappij was daardoor aan te merken als de ‘producent’ in de zin van de Wet Naburige Rechten, waardoor deze Erwin het verdere gebruik van de orkestbanden kon verbieden.

Contract

Er werden ook twee platencontracten aan de rechter overhandigd, die betrekking hadden op 2 van de 7 gemaakte CD’s. In deze contracten was uitdrukkelijk bepaald, dat het de artiest ‘niet is toegestaan de orkestbanden te verveelvoudigen en dat ze te allen tijde eigendom blijven van de Maatschappij en steeds door haar opeisbaar zijn’. Voor de regelmatige lezer van platencontracten een bekende, veel voorkomende clausule in een platencontract. Helemaal eerlijk is de bepaling niet altijd, doordat de artiest regelmatig zelf meebetaald aan de opnamen, zij het indirect, door de verrekening van de opnamekosten met de inkomsten van de artiest uit platenroyalties. De rechter merkt hierover echter op dat dergelijke betalingen de eigendom van de orkestbanden nu eenmaal niet op de artiest doen overgaan. De platenmaatschappij kon zich voor de 2 CD’s dus zowel op een contractuele bepaling als op de Wet Naburige Rechten beroepen voor het realiseren van een verbod op verder gebruik van de orkestbanden.

Onrechtmatige uitlatingen

Intussen was Erwin het zat en had hij de lezers van zijn website over de kwestie geïnformeerd en opgeroepen geen platencontract met zijn oude maatschappij te tekenen ‘want dat had toch geen zin’. De platenmaatschappij vond die uitlatingen onrechtmatig en mogelijk ook schadeveroorzakend. De rechter vond dat echter niet. De platenmaatschappij kon niet volstaan met de opmerking dat de reeds gedane en voor de toekomst gevreesde uitlatingen negatief of onjuist waren. Bovendien was van negativiteit of feitelijke onjuistheid volgens de rechter in feite niets gebleken.

Compensatie

Erwin beschikt inmiddels over eigen orkestbanden. Het door de rechter toegewezen verbod op het gebruik van de oude orkestbanden van de 7 CD's zal hem dus niet veel meer kunnen schelen. Wel is de procedure voor beide partijen een dure grap geweest, want zij moeten ieder de gemaakte advocatenkosten voor eigen rekening nemen. De zaak kent dus in feite geen winnaars, slechts verliezers. Compensatie van de kosten wordt dat genoemd.

Lees het vonnis hier.