GEEN CRISIS IN HET AUTEURSRECHT |
Dinsdag 03 November 2009 |
Afgelopen vrijdag kwam het kabinet met een reactie op het rapport van de parlementaire werkgroep auteursrecht. Volgens het kabinet is van een crisis in het auteursrecht geen sprake, maar de thuiskopieregeling, de collectieve rechtenorganisaties en de handhaving van het auteursrecht verdienen wel meer aandacht. Collectief beheerOndanks het internet blijft collectief beheer belangrijk, zo constateert het kabinet. Enerzijds bezit iedere individuele auteur slechts een zwakke onderhandelingspositie. Anderzijds dienen gebruikers van werken bij één loket terecht te kunnen, wat zonder collectief beheer niet mogelijk is. Collectief beheer blijft dus belangrijk, maar het kabinet vindt wel dat het toezicht op deze organisaties moet worden aangescherpt. Daarvoor was al een wetsvoorstel aanhangig gemaakt, maar dat is niet genoeg. Met name op het punt van good governance, financieel beheer, beleggingsbeleid en bezoldigingen dienen extra maatregelen te worden getroffen volgens het kabinet. Het kabinet heeft met name oog voor de klachten van de betalende partijen, zo lijkt het. Betalingsplichtigen moeten voortaan terecht kunnen bij een geschillencommissie en zij moeten bij voorkeur terecht kunnen bij één loket. Zo liet de TV-sector vorige week al weten met een plan te komen voor een nieuw model, waarbij direct bij de productie van een tv-programma alle rechten dienen te worden geregeld bij één loket. Zij willen met dat plan een einde maken aan de in hun ogen ‘ondoorzichtige claims van auteursrechtorganisaties’. Het kabinet juicht dergelijke plannen, maar ook een fusie van collectieve beheersorganisaties toe. GeschillencommissieHet kabinet wil de al eerder beoogde Geschillencommissie voor Tariefgeschillen onderbrengen bij de stichting Geschillencommissies voor Beroep en Bedrijf (SGB). Maar deze commissie zal zich uitsluitend buigen over geschillen tussen gebruikers en organisaties. Er zijn echter ook veel geschillen tussen rechthebbenden en hun organisatie(s). Waar kunnen zij terecht? Vooralsnog bij de gewone rechter, maar de praktijk heeft geleerd dat de rechthebbenden in dergelijke zaken een zeer zwakke positie blijken te hebben. Pas als de Geschillencommissie Tariefgeschillen naar behoren blijkt te functioneren, zal worden bekeken of de werkzaamheden van de commissie kunnen worden uitgebreid naar geschillen met rechthebbenden. De rechter blijft dan ook vooralsnog de enige optie voor rechthebbenden indien een geschil met de eigen club, ook na een interne klachtprocedure, is blijven bestaan. Nieuwe tarievenHet kabinet is van mening dat de sector uiterst zorgvuldig moet omspringen met het bedenken van nieuwe tarieven, met name als het gaat om een digitale omgeving. Met het verbodsrecht in de hand kunnen collectieve rechtenorganisaties in feite veel verbieden, maar doen zij dat te vaak, dan komt het maatschappelijk draagvlak voor het auteursrecht in gevaar. Hert kabinet is dan ook blij met de toezegging van Buma dat zij vooralsnog géén tarief zal verlangen voor het embedden van beschermd materiaal door particulieren. Dat nieuwe tarief had onlangs voor veel opschudding gezorgd, maar werd door Buma snel ingetrokken. Het kabinet lijkt een voorstander te zijn van een bagatelregeling voor klein gebruik en het koppelen van nieuwe tarieven aan de economische meerwaarde van het gebruik. Hoe dit laatste dan weer gemeten moet worden zegt het kabinet helaas niet. Good governanceIn navolging van de Code Tabaksblat en de Commissie Integriteit Publieke Omroep (Cipo), is het kabinet van mening dat ook collectieve beheersorganisaties het nodige dienen te ondernemen om ‘good governance’ oftewel goed bestuur te bevorderen. De gedragscode van koepelorganisatie Voice gaat het kabinet niet ver genoeg. Bovendien dienen de salarissen van bestuurders, toezichthouders en directie onder de loep te worden genomen en wordt het beleggen van geïncasseerde gelden in risicodragend kapitaal (Buma/Stemra!) niet erg gewaardeerd door het kabinet. Een snelle en efficiënte verdeling van gelden aan rechthebbenden dient het uitgangspunt te zijn, eventuele culturele of sociale fondsen zijn daaraan ondergeschikt. Het kabinet wil nader onderzoek verrichten naar de belangen van individuele auteurs en artiesten als het gaat om de collectieve bestemming van voor individueel gebruik geïncasseerde gelden. Thuiskopie Het kabinet wil de impasse in de thuiskopie discussie doorbreken door aan te kondigen dat deze regeling zal worden afgebouwd, en wel in drie jaar. In het TNO-rapport Ups & Downs van 17 januari 2009 werden de gevolgen van filesharing in kaart gebracht. De economische effecten van downloaden werden toen positief geoordeeld, maar het omzetverlies dat hiervan het gevolg was voor de creatieve branches werd in het rapport ook gesignaleerd. Het kabinet probeert een juiste balans te vinden tussen de belangen van rechthebbenden en gebruikers, maar dient daarbij wel de Europese grenzen in het oog te houden. De Europese Auteursrichtlijn schrijft een thuiskopieregeling echter niét bindend voor. Integendeel, ieder land mag dat zelf bepalen en zo heeft Engeland zich altijd tegen een thuiskopieregeling gekeerd. Die is daar ook niét van toepassing. Het kabinet is onder de druk van de snelle technologische ontwikkelingen (snelheid dataverkeer, toename geheugencapaciteit) thans ook genegen de thuiskopieregeling te laten varen. ‘Content is king’ en niet (langer) de drager waarop de content is vastgelegd. Maar het kabinet lost de discussie zelf niet op. Zij verwijst slechts naar de marktpartijen, die in haar ogen zelf met een oplossing moeten komen. Het kabinet wil het downloaden uit evident illegale bron gaan bestrijden, maar pas nadat de industrie een systeem van licenties heeft uitgewerkt. De industrie is daar de afgelopen jaren niet in geslaagd en het is nog maar zeer de vraag of deze stok achter de deur hen daarbij zal helpen. FilesharenOnder verwijzing naar de recente Mininova en Pirate Bay uitspraken (zie mijn vorige blogs) geeft het kabinet te kennen dat zij – naar Duits model – het downloaden en filesharen uit evident onrechtmatige bron strafbaar wil gaan te stellen. Het Molengraaff Instituut in Utrecht heeft afgelopen vrijdag een rapport gepresenteerd, waarin de regelgeving in Duitsland, Frankrijk en Engeland op het gebied van auteursrechtinbreuken door p2p filesharing nader is onderzocht. Het kabinet haakt op de uitkomsten van dit rapport in en lijkt met name toe te werken naar een verbod op downloaden uit illegale bron voorzover het werken betreft die recent op de markt zijn verschenen. Het kabinet lijkt daarmee helaas voorbij te gaan aan het gegroeide belang voor de creatieve industrie van inkomsten uit de zogenaamde ‘long tail’. Het kabinet wil echter ook hier nader onderzoek laten verrichten naar de mening en het belang van de individuele makers. HandhavingVoor wat betreft de handhaving, blijft het primaat liggen bij de partijen zelf. Privaatrechtelijke handhaving van het illegale uploaden wordt nu al gefaciliteerd door de jurisprudentie, waardoor het kabinet er voor kiest om – tenzij de Mininova en Pirate Bay uitspraken in hoger beroep anders gaan uitvallen – op dit gebied verder geen maatregelen voor te stellen. Het opleggen van aanvullende verplichtingen aan internet service providers of hosting providers ziet het kabinet dus niet zitten. AuteurscontractenrechtOp het gebied van het auteurscontractenrecht onderneemt het kabinet weer wel actie. Er zal begin 2010 een wetsvoorstel verschijnen, waarin de contractuele positie van auteurs zal worden geregeld. Het versterken van de positie van de originaire rechthebbende is een belangrijk uitgangspunt van het auteursrechtbeleid. Of er ook een regeling moet komen die het auteurs en exploitanten zal toestaan om collectieve onderhandelingen te voeren over bepaalde minimumtarieven (denk bijv. aan de vroegere Hoco-tarieven voor herhalingen in de omroepwereld) wordt in dat kader bezien. ConclusieDe snelle groei van geheugencapaciteit en de snelheid van het dataverkeer maken dat het kabinet voorstander is van een nieuwe aanpak van het auteursrecht op internet. In de komende drie jaar zullen daarvoor allerlei maatregelen worden getroffen, waarbij het uitgangspunt marktwerking en zelfregulering is, ondersteund door enkele wettelijke maatregelen op het gebied van auteurscontractenrecht, p2p filesharen en de verruiming van het toezicht op collectieve beheersorganisaties. Drie jaar is voor nieuwe wetgeving niet erg lang, maar over drie jaar zal het digitale landschap wederom enorm zijn veranderd (mobiel!). Helaas loopt wetgeving altijd achter de feiten aan. |
|
|
